Dyrektywa NIS2 – odpowiedź UE na rosnące cyberzagrożenia

Na czym polega Dyrektywa NIS2? 

Dyrektywa NIS2 (Network and Information Security 2), formalnie Dyrektywa (UE) 2022/2555, to unijny akt prawny mający na celu podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa w całej Unii Europejskiej. Zastępuje wcześniejszą dyrektywę NIS z 2016 roku i wprowadza bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące zarządzania ryzykiem, reagowania na incydenty i raportowania zabezpieczeń IT.  

Podstawowe fakty: 

• Weszła w życie 16 stycznia 2023 r.  
• Należy wdrożyć ją do 17 października 2024 r. – jednak wiele krajów nadal finalizuje ten proces.

Kogo obowiązuje Dyrektywa NIS2? 

NIS2 dotyczy szerokiego grona organizacji – zarówno publicznych, jak i prywatnych, które mają wpływ na funkcjonowanie kluczowych sektorów w UE (np. energetyka, transport, zdrowie, usługi cyfrowe). 

Nowe przepisy mają również efekt kaskadowy – nawet mniejsze firmy mogą zostać objęte wymogami, jeśli są częścią łańcuchów dostaw lub współpracują z większymi podmiotami objętymi regulacją. 

Kluczowe obowiązki w NIS2

Zarządzanie i odpowiedzialność
Zarządy firm muszą aktywnie zatwierdzać polityki bezpieczeństwa, zarządzać ryzykiem i szkolić personel w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Środki zarządzania ryzykiem
Organizacje zobowiązane są do wdrożenia systemowego podejścia do ryzyka, z technicznymi i organizacyjnymi środkami ochrony oraz monitorowaniem bezpieczeństwa systemów IT/OT.

Zgłaszanie incydentów
NIS2 wprowadza obowiązek szybkiego zgłaszania incydentów cyberbezpieczeństwa do odpowiednich krajowych zespołów reagowania (np. CSIRT) i organów nadzorczych – zgodnie z określonymi terminami.

Certyfikacja i standardy
Firmy mogą być zobowiązane do stosowania produktów, usług i procesów ICT zgodnych z europejskimi programami certyfikacji cyberbezpieczeństwa (art. 24). 

Najnowsze informacje

Opóźnienia w implementacji w krajach UE:
Wiele państw UE przekroczyło termin wdrożenia NIS2 do prawa krajowego, co oznacza, że nadal trwają prace legislacyjne (np. w Polsce). 

Wytyczne ENISA:
Europejska Agencja ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) opublikowała szczegółowe wytyczne techniczne, które pomagają praktycznie wdrożyć wymagania NIS2. enisa.europa.eu 

Najnowsze praktyki bezpieczeństwa:
Organizacje podlegające NIS2 muszą szczególnie skupić się na silnym uwierzytelnianiu (MFA) i zarządzaniu hasłami – to teraz kluczowy element zgodności cyberbezpieczeństwa. 

Wymagania dla infrastruktury IT w 2025/2026
Aby być zgodnym z NIS2, firma powinna m.in.: 

• Określić, czy jest w zakresie dyrektywy i które systemy są kluczowe.
• Prowadzić inwentaryzację zasobów IT i stale monitorować systemy. 
• Wdrożyć procedury zarządzania ryzykiem oraz plan reagowania na incydenty. 
• Zapewnić szkolenia personelu i kadr zarządzających. 
• Rozważyć narzędzia do ciągłego audytu i raportowania – np. eAuditor. 

Rola eAuditor w spełnieniu wymogów NIS2
Oprogramowanie eAuditor to system, który wspiera organizacje w następujących obszarach: 

•  Automatyczna inwentaryzacja zasobów IT 
•  Monitorowanie bezpieczeństwa i raportowanie 
• Zarządzanie ryzykiem i dowody zgodności 
•  Automatyzacja procesów bezpieczeństwa 

Dzięki eAuditor działy IT mogą skrócić czas przygotowania do zgodności z NIS2 i skupić się na kluczowych wymaganiach operacyjnych oraz strategicznych. 

NIS2 w pigułce 

Od kiedy NIS2 obowiązuje w UE?
Dyrektywa obowiązuje od 17 października 2024 r., chociaż krajowe wdrożenie może się różnić między państwami członkowskimi.

Czy moja firma musi być zgodna z dyrektywą NIS2?
Jeśli działasz w sektorach krytycznych lub jesteś powiązany z ich łańcuchem dostaw – tak. Nawet małe firmy mogą zostać objęte obowiązkami. 

Jakie sankcje grożą za brak wdrożenia dyrektywy NIS2?
Brak zgodności może skutkować karami finansowymi nawet do 10 mln euro lub 2% obrotu globalnego. 

Jakie obszary są najważniejsze przy wdrażaniu dyrektywy NIS2?
Kluczowe są zarządzanie ryzykiem, zgłaszanie incydentów, szkolenia personelu oraz wdrożenie technicznych środków ochrony, takich jak MFA.